Jak chcecie, aby ludzie wam czynili, czyńcie im tak samo i wy.

Łukasza 6:31

Pewna rodzina na ścianie w kuchni wywiesiła następujące hasło:

Jeśli się zepsuło, napraw.
Jeśli jest puste, napełnij.
Jeśli jest otwarte, zamknij.
Jeśli nie leży na miejscu, odłóż.Jeśli jest brudne, wyczyść.
Jeśli nie potrafisz, powiedz.Tak właśnie okażesz szacunek.

Powinniśmy uczyć dzieci, że nie muszą czekać na naszą prośbę, by zrobić coś dla rodziny. Jedną z form okazywania miłości i szacunku rodzinie jest działanie na jej korzyść. W ramach praktycznej nauki złotej zasady poproś dziecko, by wybrało się na wycieczkę po mieszkaniu, znalazło jakąś pracę do wykonania, a po jej ukończeniu niech opowie co zrobiło.

Tego rodzaju rozmowy i doświadczenia pozwalają dzieciom wyjść poza ciasne „ja” i odkryć swoją odpowiedzialność wobec rodziny, a w przyszłości – wobec innych, żyjących obok ludzi.

Może Wasza rodzina zna inne sposoby wdrażania dzieci do postępowania według złotej zasady. Opowiedz nam o tym.

Przyjrzałem się wszystkim dziełom, jakich dokonały moje ręce i trudowi, jaki sobie przy tym zadałem. A oto: wszystko to marność i pogoń za wiatrem!

Kaznodziei Salomona 2:11

Brian Dyson, człowiek sukcesu, przez długie lata związany z Coca-Colą, miał powiedzieć: „Życie można przyrównać do gry, w której nieustannie żonglujesz pięcioma piłkami. Są to: praca, rodzina, zdrowie, przyjaźń i życie duchowe. Do ciebie należy utrzymać je wszystkie w górze.” Łatwo się przekonać, że praca to piłka z gumy. Nawet jeśli ją upuścisz, odbije się i wróci do ciebie. Ale wszystkie pozostałe piłki są ze szkła. Jeśli upuścisz którąś z nich, nieuchronnie ulegnie zadraśnięciu, pęknie, a może nawet roztrzaska się na kawałeczki – już nigdy nie będzie taka sama.”

Przygotowywanie posiłków, pomoc w odrabianiu lekcji, udzielanie odpowiedzi na setki pytań, rozwiązywanie konfliktów między rodzeństwem – czas poświęcony dzieciom nie oferuje tak silnego poczucia spełnienia jak osiągnięcia zawodowe. A jednak nic nie zastąpi twoich rąk, by ta piłka wciąż krążyła w górze. Niestety małżeństwa i rodziny nie odbijają się. Rozsypują się na kawałeczki raniąc następne pokolenia.

Do refleksji:

1. Która z „piłek” wymaga dzisiaj mojej szczególnej uwagi?
2. Co zrobić, by zachować niezbędną równowagę?

„Z przykazań twoich nabrałem rozumu.„

Psalm 119,104

Kiedy mówimy o zasadach, często mamy na myśli listę zakazów i nakazów, według której chcemy, by nasze dzieci postępowały. Jednak jest to bardzo powierzchowne zrozumienie zasad. Pomyślmy o nich raczej jako o wartościach wprowadzonych w życie. Zasady pokazują dzieciom, jakimi wartościami kierują się rodzice, na czym polega ich praktykowanie i dlaczego są one dla nich ważne.

Jeśli wyjaśniamy dzieciom wartości, które stoją za wprowadzanymi przez nas zasadami, dzieci nie tylko nauczą się mówić „przepraszam” zanim przerwą rozmowę, ale, co ważniejsze, nauczą się szacunku dla innych i wartości uważnego słuchania. Przemyśl, dlaczego wymagasz od pięciolatka, żeby nie oddalał się od domu, albo od nastolatka, żeby informował cię gdzie jest. Te zasady są związane z bezpieczeństwem i rozwijają umiejętność podporządkowania się starszym. Dlaczego wymagasz od syna, by codziennie ścielał łóżko? Czemu córka musi robić sobotnie porządki w swoim pokoju? Ponieważ doceniamy wartość porządku i samodyscypliny.

Gdy dzieci dorosną, ocenią nasze wartości i wybiorą te z nich, które rozumieją i które coś dla nich znaczą. Teraz mamy czas, by wprowadzać je w świat tego, co dla nas najcenniejsze.

Do refleksji:

1. Jakie wartości chciałbyś przekazać swojemu dziecku?
2. Które z waszych domowych zasad pomagają nauczać tych wartości?

Błogosławieni pokój czyniący. (Mateusza 5:9)

 Jak reagujesz, gdy dzieci zaczynają się kłócić? Niektórzy rodzice przyjmują taktykę: „nie wtrącać się”, uważając, że dzieci powinny rozwiązywać swoje konflikty same, bez ingerencji osób trzecich. Inni zamieniają się w sędziego na ringu bokserskim, rozdzielając walczące strony i najczęściej odsyłając je do dwóch różnych pomieszczeń.

Czy można, a może należy robić coś więcej?

Konflikty między rodzeństwem to najlepsza szkoła relacji międzyludzkich. Wyobraź sobie, że wasz dom to sala wykładowa, dzieci to studenci, a do zdobycia jest dyplom ze stosunków międzyludzkich.

Gdy dzieci zaczynają walczyć, wywołaj jednego z nich z pokoju i porozmawiaj, w jaki sposób rozprawić się z konfliktem. Ucz dzieci jak negocjować, jak rozmawiać o problemach, w jaki sposób dochodzić do kompromisu i jak być tym, który niesie pokój. Potem pozwól mu wrócić do rodzeństwa, niech wypróbuje otrzymane rady. Jeśli to niezbędne, wywołaj także drugie dziecko i przekaż mu swoje wskazówki, zanim spróbują jeszcze raz. Cokolwiek zrobisz, nigdy nie rozmawiaj z nimi jednocześnie. Dzieci mają zadziwiającą niechęć do przyjmowania nauki, kiedy są razem.

Obserwuj, jak dzieci sobie radzą i pamiętaj o swojej roli. Jako ich instruktor być może będziesz musiał powtarzać procedurę pięć, albo dziesięć razy w ciągu całego zdarzenia, dopóki nie zauważysz prawdziwej zmiany w postawach. Nie jest to łatwe, ale dzięki tym lekcjom twoje dzieci posiądą umiejętności niezbędne do budowania zdrowych i trwałych relacji.

Do refleksji:

1. Jeśli nie byłeś jedynakiem, jak reagowali twoje rodzice na kłótnie między tobą a rodzeństwem?
2. Które z ich reakcji były dla ciebie szczególnie bolesne?

Podobają się Panu ci, którzy się Go boją, którzy wyczekują Jego łaski.

- Psalm 147:11

Cierpliwość nie jest cnotą, z którą przychodzimy na świat. Dzieci muszą uczyć się cierpliwości i jedną z najważniejszych lekcji w tej dziedzinie jest nauka czekania. Większość rzeczy w życiu nie przychodzi od razu, dlatego lepiej by naukę czekania rozpocząć jak najszybciej.

Małe dzieci nie są w stanie długo czekać, więc nie stawiajmy poprzeczki za wysoko. Gdy dziecko pyta: „Mogę coś słodkiego?”, możesz odpowiedzieć: „Jest 16.30, o 17.00 zjemy deser.” Dobrą okazją do nauki czekania są momenty, gdy rozmawiasz z kimś przez telefon, albo na żywo. Naucz dziecko, że jeśli w takiej sytuacji ma coś ważnego do powiedzenia, może podejść i delikatnie położyć ci rękę na ramieniu. Wówczas albo przerwiesz rozmowę, by dowiedzieć się o co chodzi, albo położysz rękę na jego dłoni, by dać znać: „Wiem, że czekasz, za chwilkę z tobą porozmawiam.”

Często rozmawiaj z dziećmi o dojrzałości związanej z czekaniem. Pamiętaj, że jeśli twoje dzieci niechętnie pobierają lekcje cierpliwości, to tylko oznacza, że potrzebują dodatkowych korepetycji. Nie reaguj surowo, ale wprowadzaj jasne zasady i konsekwentnie ich przestrzegaj, a potem… cierpliwie wypatruj pierwszych owoców.

Do refleksji:

1. Czy jestem cierpliwym rodzicem?
2. Podziel się swoimi pomysłami, jak uczyć dzieci cierpliwości.